Kako je krompir natjerao ljudsko tijelo da se genetski transformiše?

Naučnici su otkrili do sada nepoznat način na koji ljudi koji žive na visokim nadmorskim visinama Anda i dalje evoluiraju, a glavni pokretač ove genetske promjene jeste namirnica koju danas koristi cijeli svijet – krompir. Ova populacija bila je među prvima koja je pripitomila ovu biljku prije više hiljada godina, što direktno objašnjava zašto njihova tijela danas pokazuju drastično pojačanu sposobnost varenja skroba. Andi na velikim nadmorskim visinama već dugo su poznati kao izuzetno važno područje za proučavanje ljudske evolutivne adaptacije, poput prilagođavanja na hipoksiju (stanje u kojem tkiva ne dobijaju dovoljno kiseonika). Međutim, nova studija objavljena u časopisu “Nature Communications” pokazuje da su Andi dragocjeni i za razumijevanje prilagođavanja na specifičnu ishranu. Genetsko pojačanje za varenje skroba Tim istraživača, u kojem je učestvovala antropološkinja Abigejl Bigam sa Univerziteta Kalifornije u Los Anđelesu, otkrio je da domorodačke populacije iz peruanskih Anda imaju značajna genetska poboljšanja povezana sa varenjem skroba u poređenju sa populacijama koje su krompir usvojile mnogo kasnije. Daljom analizom genoma ljudi iz cijelog svijeta utvrđeno je da su Kečua narodi s visina Anda među najbolje prilagođenima varenju skroba na planeti. Ključ ove evolutivne prednosti leži u genu pod nazivom AMY1, koji učestvuje u stvaranju enzima amilaze u pljuvački, zaduženog za razgradnju skroba već na samom početku procesa varenja u ustima. Dok većina ljudi na svijetu u prosjeku ima sedam kopija ovog gena (raspon se kreće od 2 do 20), analiza genoma 3.723 osobe iz 85 svjetskih populacija pokazala je da domorodački Kečua narod iz Perua u prosjeku ima čak 10 kopija gena AMY1. Prema procjenama naučnika, ova osobina donosila je prednost od oko 1,24 odsto po generaciji kada je riječ o preživljavanju ili reprodukciji. – Nije da su domorodački Andinci dobili dodatne kopije gena AMY1 čim su počeli da jedu krompir. Umjesto toga, oni sa manjim brojem kopija vremenom su nestajali iz populacije, možda zato što su imali manje potomaka, dok su oni sa većim brojem kopija opstajali – objašnjava evolucioni antropolog Omer Gokdžumen sa Univerziteta u Bafalu. Poklapanje koje nije slučajno Koristeći genetsko datiranje, naučnici su utvrdili da je ovaj gen postojao i prije nego što je krompir kultivisan, ali da je broj njegovih kopija počeo naglo da raste prije oko 10.000 godina. To se idealno poklapa sa periodom od prije 10.000 do 6.000 godina, kada je u Andima započelo pripitomljavanje ove biljke. Sa druge strane, populacije koje potiču od Maja, a koje nemaju dugu istoriju uzgoja krompira, ne pokazuju ovakvu genetsku adaptaciju. – Ovo direktno poređenje jedan je od glavnih razloga zbog kojih vjerujemo da veliki broj kopija gena AMY1 kod Peruanca nije nastao pukom slučajnošću, već je povezan sa njihovom dugom istorijom konzumiranja krompira – navodi evoluciona genetičarka Luane Landau sa Univerziteta u Bafalu. Šta globalna ishrana čini našim genima? Ovo otkriće dokazuje da se genetska adaptacija na promjene u ishrani može dogoditi u relativno kratkom vremenskom periodu, što baca potpuno novo svjetlo na rasprave o takozvanoj paleo ishrani. Pored toga, ono otvara pitanje kako moderna tehnologija i globalna distribucija hrane utiču na budućnost ljudske vrste. U prošlosti su ljudi konzumirali isključivo lokalne namirnice, dok danas cijeli svijet jede hranu uvezenu sa različitih krajeva planete. – Tokom najvećeg dijela ljudske istorije ljudi su jeli isto ono što su njihovi preci jeli hiljadama godina. Doslovno ste morali da se preselite na drugi kraj svijeta da biste promijenili način ishrane. Pa šta danas znači to što jedemo hranu sa svih strana planete? I sada kada smo pokazali kako prirodna selekcija djeluje kroz konzumiranje krompira, šta znači to što cijeli svijet jede pomfrit? – zapitala se evoluciona genetičarka Kendra Šir sa Univerziteta u Bafalu. Nova Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.The post Kako je krompir natjerao ljudsko tijelo da se genetski transformiše? appeared first on Srpskacafe.