Kuba pre i posle Kastra: Kedmi izneo tvrdnju koja potpuno menja sliku revolucije

Istorijska uloga Fidela Kastra ne može se procenjivati bez poređenja Kube pre revolucije sa zemljom koja je nastala posle njegovog dolaska na vlast, ocenio je Jakov Kedmi u razgovoru sa Vladimirom Trifonovom, povodom stogodišnjice rođenja kubanskog revolucionarnog lidera. Razgovor o Kubi otvoren je povodom izjave šefa Pentagona Pita Hegseta da SAD razmatraju sve moguće korake prema toj zemlji. Kedmi je, međutim, najveći deo svog izlaganja posvetio Kastrovoj istorijskoj ulozi i američkoj politici prema Havani. Kubu pre Kastra opisao je kao zemlju u kojoj je američka mafija imala ogroman uticaj i koja je velikim delom služila interesima posetilaca iz SAD. Njegova ocena je da Kuba u takvom sistemu praktično nije funkcionisala kao potpuno samostalna država. Kedmi smatra da je Kastro upravo to promenio: bez obzira na kasnije političke i ekonomske probleme, stvorio je državu sposobnu da vodi sopstvenu politiku. Kao jedan od najvažnijih rezultata tog perioda izdvojio je kubanski obrazovni sistem i profesionalno školovanje. Prema njegovim rečima, Kuba je razvila sistem koji je obrazovao lekare ne samo za sopstvene potrebe već i za druge zemlje Latinske Amerike, uprkos dugotrajnoj američkoj blokadi. Posebno je govorio o promeni položaja crnog stanovništva. Kedmi tvrdi da je pre revolucije oko 80 odsto crnih Kubanaca bilo nepismeno i živelo u položaju koji je opisao kao blizak poluropskom, dok je kasniji obrazovni razvoj Kubu doveo među najpismenije zemlje Latinske Amerike. On je osporio i pojednostavljeno predstavljanje Kastra kao čoveka koji je od samog početka revolucije nameravao da Kubu pretvori u komunističku državu oslonjenu na Moskvu. Prema Kedmijevom prikazu, Kastro posle preuzimanja vlasti nije prvo krenuo u Moskvu, već u Sjedinjene Države. Govorio je i na Harvardu, gde je, prema Kedmiju, nastupio sa idejom da je uklanjanjem Fulhensija Batiste otvorena mogućnost za razvoj Kube i saradnju sa Amerikancima. Kedmi tvrdi da Fidel Kastro u toj fazi nije bio komunista. Komunističkim idejama bio je bliži njegov brat Raul, dok su Fidelovi odnosi sa starom kubanskom Komunističkom partijom bili komplikovani. Prelomni trenutak u približavanju Havane Moskvi Kedmi povezuje sa američkom politikom i invazijom u Zalivu svinja. Posle tog događaja, prema njegovom prikazu, Raul Kastro je dobio Fidelovu saglasnost da ode u Moskvu i zatraži pomoć Sovjetskog Saveza. Moskva je na taj zahtev odgovorila pozitivno, čime je otvorena nova etapa kubanske spoljne politike i odnosa sa Sovjetskim Savezom. Kedmi smatra da je američki pristup imao presudnu ulogu u takvom razvoju događaja. Prema njegovoj interpretaciji, Vašington je odbacio mogućnost saradnje sa novim kubanskim rukovodstvom verujući da će uspeti da ga ukloni, čime je Havanu praktično gurnuo prema Moskvi. Američkom embargu, koji je u razgovoru datiran od 1959. godine, pripisao je veliki deo odgovornosti za kasnije ekonomske teškoće ostrva. Njegova procena je da bi Kuba bez višedecenijske blokade bila znatno prosperitetnija država. Kedmi je kubansko iskustvo uporedio i sa drugim delovima Latinske Amerike. Pomenuo je Argentinu, Brazil, Čile i države Centralne Amerike kao zemlje koje su prolazile kroz krvave političke sukobe i diktature, dok je za Kubu naglasio drugačiji razvojni put posle revolucije. U završnom delu proširio je kritiku američke spoljne politike na Vijetnam, Irak, Libiju, Siriju i Iran, postavljajući pitanje kakve su rezultate SAD ostvarile u državama u čije su unutrašnje poslove vojno ili politički intervenisale. Posebno se osvrnuo na Iran i istorijske američko-britanske intervencije, povezujući današnje probleme te zemlje sa ranijim spoljnim mešanjem u njenu politiku. Te primere koristio je kao argument za svoju širu tvrdnju da američke intervencije često proizvode dugoročne posledice različite od prvobitno postavljenih ciljeva. Kastrovu istorijsku ulogu Kedmi zato ocenjuje izrazito pozitivno. Smatra ga velikom istorijskom ličnošću i tvrdi da njegov značaj neće nestati čak ni ako se političke prilike na Kubi u budućnosti promene. Njegov konačni kriterijum nije bio da li je Kastro ostvario svaki politički ili ekonomski cilj koji je sebi postavio. Za Kedmija je presudno to što je Kuba iz zemlje pod snažnim uticajem američke mafije i interesa SAD pretvorena u samostalnu državu sa razvijenim obrazovnim i zdravstvenim sistemom.The post Kuba pre i posle Kastra: Kedmi izneo tvrdnju koja potpuno menja sliku revolucije first appeared on WebTribune.